و به جنگ ادامه داد و شمار بسيارى از آنها را كشت . سرانجام ضعف بازوانش را فرا گرفت و از اسب فرو افتاد . سپاهيان ابن سعد او را محاصره كردند و به شهادت رساندند . « 1 » معلى بن خُنَيْس ذهلى نام وى در منابع كهن نيامده است ؛ و در عين حال برخى منابع معاصر از شخصى به نام معلى بن معلى غفارى « 2 » و معلى بن على « 3 » نيز نام برده‌اند . از ابومخنف نقل شده كه وى جنگجويى شجاع بود و به دلاورى شهرت داشت . « 4 » و در روز عاشورا پس از ابراهيم بن الحصين « 5 » يا ، على بن مظاهر « 6 » به ميدان رفت و در حالى كه اين رجز را مىخواند به دشمن حمله برد : انَا المُعَلّى بْن خُنَيس الذَهلى * دينى عَلى دَيْنِ حسين بن على اضْرَبُكْم ضَرْبَ غُلامٍ بَطَلٍ * حَتّى الاقى فى قراعى اجَلى اضْرِبُكُمْ بِصارِمٍ لم يَظِل * يا شَرَّ قَومٍ فى الوَرى و الضَلَل « 7 » من معلى بن خنيس ذهلى و پيرو مذهب حسين بن على عليه السلام هستم ، همانند جوانى شجاع با شما ستيز خواهم كرد تا آنگاه كه با بدن پاره شده اجل ، مرا در يابد ، با شمشير برانى كه نمىشكند با شما مىجنگم اى بدترين مردم در جهان . آنگاه جهادى سخت كرد . تعداد زيادى از سربازان ابن سعد را هلاك گردانيد . سرانجام او را اسير كردند . و نزد ابن سعد بردند او خطاب به معلّى گفت : چه نيكو ،

--> ( 1 ) . عشرهء كامله : همانجا ؛ اكسير العبادات فى اسرار الشهادات : ج 2 ، ص 342 . ( 2 ) . كتاب علماء معاصرين : ص 270 . ( 3 ) . حسين بن على ، ص 278 ، رمز المصيبة : ج 2 ، ص 140 ؛ فرسان الهيجاء : ج 2 ، ص 122 . ( 4 ) . عشرهء كامله : ص 405 ؛ جواهر الايقان : ص 120 ؛ تذكرهء الشهداء : ص 132 . در مقتل منسوب به ابى مخنف نام پدر اونيامده است . ( مقتل الحسين عليه السلام : ص 110 ) ( 5 ) . جواهر الايقان ، ص 120 . ( 6 ) . تذكرة الشهداء ، ص 132 . ( 7 ) . عشره كامله ، ص 405 . اين رجز با اختلافى اندك در منابع ديگر آمده است . ( جواهر الايقان ، ص 120 ؛ فرسان الهيجاء ، ج 2 ، ص 122 ؛ ناسخ التواريخ ، ج 2 ، ص 310 ؛ دائرة المعارف الحسينيه ، ج 6 ، ص 95 .